ΙΣΤΙΟΦΟΡΟ NORSKE LO/WE

Back Home Up Next
104. ΟΜΟΙΩΜΑ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΙΣΤΙΟΦΟΡΟΥ NORSKE LO/WE («Βόρειος Λέων»), αχρονολόγητο. Έργο Γ. Πλατιά (βλ. Οδηγό, σελ. 61). Πρωτότυπο πλοίο μήκους περίπου 150 ποδιών (46 μ.). 
Αυτό το ομοίωμα, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα της αίθουσας Πλατιά, αναπαριστά ένα δανέζικο πολεμικό ιστιοφόρο 3ης κατηγορίας με 70 πυροβόλα σε 2 πλήρη καταστρώματα (πυροβολεία), 4 επιπλέον πυροβόλα στο υψωμένο πλωριό κατάστρωμα και 2 πυροβόλα στην πρύμνη, τα οποία βάλλουν κάτω από τη διακοσμημένη τετράγωνη πρύμνη.
 Σύμφωνα με τον κανονισμό που ίσχυε στο βρετανικό Πολεμικό Ναυτικό κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων (τέλος της εποχής των πολεμικών ιστιοφόρων) και ο οποίος εφαρμόστηκε και σε άλλες χώρες, το πλοίο Norske Lo/we, με 74 πυροβόλα (πλοίο 3ης κατηγορίας), ήταν το μικρότερο πλοίο που επιτρεπόταν να πάρει μέρος στην παράταξη των πλοίων προς ναυμαχία (πλοίο της γραμμής). 
Τα ιστιοφόρα 1ης και 2ης κατηγορίας ήταν μεγάλα πολεμικά πλοία με 100 ή και περισσότερα πυροβόλα σε 3 καταστρώματα (βλ. HMS Victory αρ. 105), ανάλογα των θωρηκτών και των βαριών καταδρομικών του 20ού αι., τα 4ης κατηγορίας χρησίμευαν ως συνοδοί νηοπομπής. Τα πολεμικά ιστιοφόρα 5ης και 6ης κατηγορίας ήταν φρεγάτες όπως το USS Constitution (αρ. 111), με 28-44 πυροβόλα σε λιγότερα από 2 πλήρη καταστρώματα, ανάλογα των σημερινών αντιτορπιλικών.
 Ένα παρόμοιο με το Norske Lo/we πλοίο ήταν το ισπανικό 3ης κατηγορίας San Juan Nepomuceno (αρ. 91) με 74 πυροβόλα.
 Η Δανία μετά το 17ο αι. δεν ήταν πλέον μεγάλη δύναμη, στις αρχές όμως του 19ου αι. ο ρόλος της ήταν αρκετά σημαντικός στις ρευστές συμμαχίες της Ευρώπης - συνήθως τασσόταν ενάντια στην Αγγλία, όπως για παράδειγμα στη μάχη της Κοπεγχάγης, το 1801.
 Το Norske Lo/we, το οποίο ναυπηγήθηκε το 1765 (την ίδια χρονιά με το HMS Victory), είναι παλαιότερου τύπου σε σχέση με το ισπανικό αντίστοιχό του. Η επίπεδη τετράγωνη πρύμνη με τη βαριά, επίχρυση, φανταχτερή διακόσμηση θυμίζει πολεμικά πλοία του 1600-1700 που ήταν πλωτά μουσεία με επίχρυσα έργα γλυπτικής και ζωγραφικής.
 Παρόμοια διακόσμηση διακρίνουμε και στην πλώρη του πλοίου. Το σκαρί του είναι σαν κι αυτό των πλοίων Victory και Nepomuceno με απότομες παρειές και χοντρή πρύμνη που υποβαστάζουν το μεγάλο βάρος των πυροβόλων. Το χρώμα του ήταν μαύρο, με δύο κίτρινες ζώνες. Η αρματωσιά του όμως (η «μηχανή» που κινεί κάθε ιστιοφόρο), εμφανίζει περιέργως κάποια παλαιά χαρακτηριστικά: οι κυκλικές κόφες στους τεσταμόρους και το λατίνι στη μετζάνα είχαν περιπέσει σε αχρησία σε άλλες χώρες εδώ και μισό αιώνα. 
104. MODEL OF SAILING WARSHIP NORSKE LO/WE ("Northern Lion"), by Y. Platias. (see Guide, p. 61). The prototype ship was about 150 ft (46 m) long.
This ship model, one of the most interesting in the Platias room, shows a Danish sailing warship with 70 guns on 2 full gun decks, with 4 more guns on her forecastle, and 2 stern chasers firing from below the ornamented transom; her crew was about 670 men. Thus, according to the Naval Establishment in force in the British Royal Navy during the Napoleonic Wars (near the end of the sailing-ship era), and followed more-or-less closely in other countries, the ship Norske Lo/we was a 74-gun two-decker, or "3rd rate", the smallest vessel then regarded as fit to sail in the Line of Battle. 
"1st" and "2nd rates" were larger warships of up to 100 or more guns, on 3 gun decks, like HMS Victory (No. 105), equivalent to 20th century battleships and heavy cruisers; "4th rates" were used as convoy escorts; and "5th" and "6th rates" were frigates, like USS Constitution (No. 111) with 28 to 44 guns, on less than 2 full gun decks, analogues of today's destroyers.
 Norske Lo/we's near-equal in her own time was the Spanish "3rd rate", San Juan Nepomuceno (No. 91) of 74 guns.
Denmark had not been a great power since the 17th century, but at the beginning of the 19th century it still had a rôle to play in EuropeΥs shifting alliances, usually against England, as at the Battle of Copenhagen in 1801.
 Norske Lo/we, representing that era and launched in 1765, same year as HMS Victory, is even more old-fashioned than her Spanish equivalent. Her flat transom stern is so ornate, with so much "gilded gingerbread", that it recalls the warships of 1600s, which were floating museums of gold-covered sculpture and painting. 
A similar effusion of decoration can be seen on her bow, especially in her figure-head. Her hull is like those of Victory and Nepomuceno, with bluff bows and round stern, as it had to be to support the great weight of her many cannons. She was painted black, with yellow bands along the 2 gun decks. But her rig (the "engine" that drives any sailing ship) shows curiously obsolete features: the round tops on the lower mast caps and the lateen "spanker" on her mizzen mast went out of use half a century earlier on ships of other countries. Norske Lo/we, was an escort ship in the Baltic until decommissioned in 1798.

Back Home Up Next

"ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΧΙΟΥ" ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΚΩΣ ΠΑΤΕΡΑ
ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΣΟΥΡΗ 20 82100 ΧΙΟΣ * ΤΗΛ: 0271 44139 , ΦΑΞ: 0271 44141
Created by Dimitrios and Markos Psoras
Web hosting and domain costs offered, free of charge, by Dimitrios M. Psoras