106. ΛΙΜΠΕΡΤΥ Α/Π
PSARA, πρώην John W. Searles, αχρονολόγητο (πρβλ. με αρ. 113 και 116, βλ. Οδηγό, σελ. 42). Μήκος πρωτότυπου πλοίου 440 πόδια (134 μ.).
Αυτό το πλοίο που καθελκύστηκε το 1945 ήταν ένα από τα «ευλογημένα πλοία» που πωλήθηκαν σε Έλληνες πλοιοκτήτες μετά το Β΄
Παγκόσμιο Πόλεμο ως αποζημίωση για τις μεγάλες απώλειες κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Άλλες πηγές αναφέρουν ότι το αρχικό όνομα του πλοίου ήταν Mark Α. Davis. Επρόκειτο πάντως για ένα από τα τελευταία λίμπερτυ το οποίο, αφού παραχωρήθηκε σε Έλληνες πλοιοκτήτες, τους Φαφαλιούς, πήρε το όνομα Psara και νηολογήθηκε στη Χίο. Προσέφερε τις υπηρεσίες του μέχρι το 1967 (χρονολογία διάλυσής του).
Το Α/Π Psara αποτελεί ένα χαρακτηριστικότατο δείγμα των λίμπερτυ. Στο ομοίωμα αυτό το πλοίο εικονίζεται με τη μορφή που είχε μετά τον πόλεμο, σε καιρό ειρήνης, χωρίς το γκρι χρώμα του καμουφλάζ, τα πυροβόλα και τους κάδους τους, τους πλωτήρες Carley, τις σχεδίες στα ξάρτια κ.τ.λ.
Συνολικά ναυπηγήθηκαν περίπου 2.800 πλοία λίμπερτυ, με βάση τροποποιημένα βρετανικά σχέδια του 1879. Τα λίμπερτυ συγκαταλέγονται ανάμεσα στους σημαντικότερους παράγοντες που συνέβαλαν στη νίκη των συμμάχων κατά του ναζισμού και του φασισμού, μεταφέροντας απαραίτητα εφόδια στην Αγγλία και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ένα λίμπερτυ θεωρείτο ότι είχε εκπληρώσει με επιτυχία την αποστολή του εάν πραγματοποιούσε έστω και ένα υπερατλαντικό ταξίδι, με πλήρες φορτίο.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου χάθηκαν γύρω στα 400 τέτοια πλοία. Από τα 2.350 περίπου εναπομείναντα πλοία, τα 450 πωλήθηκαν από την κυβέρνηση των Η.Π.Α. στους συμμάχους με ευνοϊκούς όρους ως πολεμική αποζημίωση, αντί μικρού ποσού της πραγματικής τους αξίας.
Τα «ευλογημένα πλοία» που αγοράστηκαν από Έλληνες πλοιοκτήτες αποτέλεσαν τον πυρήνα της αναγέννησης της μεταπολεμικής ναυτιλίας, που ανέδειξε το ελληνικό εμπορικό ναυτικό ως τη μεγαλύτερη παγκόσμια δύναμη (συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών πλοίων με ξένες σημαίες, όπως του Παναμά, της Λιβερίας κ.ά.).
Συνολικά αγοράστηκαν από Έλληνες 107 πολεμικά πλοία: 98 λίμπερτυ, 2 φορτηγά κλάσεως C-1 (διαφορετικού τύπου αλλά αναλόγου μεγέθους με τα λίμπερτυ) και 7 μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια τύπου Τ-2, 16.000 τόνων το καθένα.
Τα 43 (40%) από τα 107 πλοία που μεταβιβάστηκαν σε ελληνική ιδιοκτησία, νηολογήθηκαν στη Χίο ή αγοράστηκαν από Χιώτες πλοιοκτήτες. Ο μέσος όρος ζωής τους μετά τον πόλεμο ήταν περίπου 25 χρόνια. Τα περισσότερα διαλύθηκαν γύρω στο 1970, τρία όμως από αυτά (2 λίμπερτυ και ένα δεξαμενόπλοιο Τ-2) επιβίωσαν μέχρι το 1985
- κάτι αρκετά σημαντικό, αν σκεφτεί κανείς ότι αυτά τα πλοία ήταν προορισμένα να κάνουν ένα μόνο υπερατλαντικό ταξίδι!
Δεν έχει πλέον απομείνει κανένα από τα 107 «ευλογημένα πλοία», ενώ από το σύνολο των περίπου 2.800 λίμπερτυ μόνο 3 διατηρούνται μέχρι σήμερα: το Α/Π Jeremiah Ο· Brien, το οποίο είχε διασχίσει τον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό και τον Ινδικό ωκεανό και επισκευάστηκε ως μνημείο αποκτώντας την αρχική πολεμική του εμφάνιση, το John W. Brown (βλ. αρ. 113), το οποίο
χρησιμοποιήθηκε ως ακίνητο εκπαιδευτικό πλοίο στη Νέα Υόρκη και πρόσφατα ανακαινίσθηκε, και ένα τρίτο, το οποίο χρησιμοποιείται τώρα ως ναυτικό μουσείο στην Καλιφόρνια.
Τα λίμπερτυ θεωρούνταν κάπως ξεπερασμένα για την εποχή τους: είχαν απλό, εύκολα κατασκευασμένο σκαρί τύπου flush-deck και τρικύλινδρες, τριπλής διαστολής προπολεμικές μηχανές ατμού 2.500 ίππων και υπηρεσιακής ταχύτητας 10,5 μόνο κόμβων.
Επρόκειτο για συνηθισμένα, ίσως και μεγαλύτερα, πλοία μεικτού φορτίου: είχαν χωρητικότητα 7.200 τόνων γκρος και μετέφεραν 10.800 τόνους dwt φορτίου. Ήταν λιτά και «πρωτόγονα» πλοία, που δύσκολα μπορούσαν να ελιχθούν μέσα στα λιμάνια λόγω των υψηλών εξάλων τους, με αποτέλεσμα να συμπεριφέρονται σαν ιστιοφόρα. Επρόκειτο εντούτοις για πλοία που σημείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία. |
106. LIBERTY SHIP SS
PSARA, ex John W. Searles, undated (compare with Nos. 113 and 116; see Guide, p. 42). The prototype ship was 440 ft (134m) long.
This vessel, launched in 1945, was one of the "blessed ships" sold to Greek shipowners just after World War II to replace their huge losses during the war.
Other sources give her original name as SS Mark A. Davis; at any rate, she was one of the last Liberties built, was turned over to her Greek owners, Fafalios Brothers, renamed Psara, and registered at Chios. She served until scrapped in 1967.
Liberties are probably the most famous group of merchant steamers ever built in history; SS Psara can represent them all. This model shows her in her postwar, peacetime form, minus her grey camouflage paint, gun tubs and guns, Carley floats, rafts on the shrouds, etc. Almost 2.800 Liberty ships in all were built, on the basis of a modified British design of 1879. They were among the most important factors in the Allied victory over Nazism and Fascism, because of the essential supplies they brought to England and
Europe.
A Liberty ship was considered successful if it made just one transatlantic crossing with full load of cargo.
About 400 were lost during the war; out of the remaining 2.350-odd ships, 450 were sold by US government to Allied nations on very easy terms, for a small fraction of their value, to replace wartime losses.
The "blessed ships" then bought by Greek shipowners became the nucleus of a great postwar shipping renascence that has made the Greek merchant navy the world's largest (if Greek-owned ships under
"flags of convenience" -Panamanian, Liberian, etc.- are counted
in).
107 war surplus ships in all were bought by the Greeks: 98 Liberties, 2 freighters of C-1 class (a different design but of comparable size to the Liberty ship), and 7 larger T-2 type tankers of 16.000 tons each. Of the 107 ships transferred to Greek ownership, no less than 43, or 40%, were registerd at Chios or acquired by Chian owners. Their average postwar life was about 25 years
-most were scrapped around 1970- but 2 Liberties and one T-2 tanker lasted until 1985 before going to the shipbreakers. Not bad, for ships originally intended to make just one ocean crossing!
None of the 107 "blessed ships" now survives, and out of almost 2.800 Liberties built, only 3 are now left: SS Jeremiah O' Brien, after serving in the Atlantic, Pacific and Indian Oceans, has been restored to her wartime appearance as a memorial; John W. Brown (see No. 113) was for many years a stationary school ship in New York City and has now been restored to operating condition; and one more is a museum ship in California. The Liberties were somewhat old-fashioned for their time: simple, easily built, flush-decked hulls with prewar-type 2.500 hp three-cylinder triple-expansion reciprocating steam engines that gave them a service speed of only 10,5
knots.
They were mixed-cargo ships of traditional kind, but rather larger: 7.200 grt and 10.800 dwt tons' capacity. They were austere, primitive, and hard to manoeuvre in harbour because their high freeboard made them act like sails
- but they were enormously successful.
|