ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

Back Home Up Next
17. ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΤΡΑΤΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙ, 1909. Έργο Αριστείδη Γλύκα, υδατογραφία σε χαρτί, 46x65 εκ. (βλ. Οδηγό, σελ. 52). 
Αυτή η ενδιαφέρουσα θαλασσογραφία απεικονίζει έναν παραδοσιακό τύπο ελληνικού πλοίου, ο οποίος έχει πλέον εκλείψει. 
Το πλοίο αυτό χρησιμοποιείτο για παράκτια αλιεία ως το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το δίχτυ του ονομάζεται τράτα. Αυτό το είδος σκαριού ονομάζεται επίσης τράτα. Το χαρακτηριστικό του ράμφος (ακρόπρωρο) ονομάζεται γκα-γκα και δεν πρέπει να συγχέεται με το υποβρύχιο έμβολο των αρχαίων πολεμικών πλοίων. Προήλθε από το σπιρούνι (sperone), ένα προεξέχον ράμφος το οποίο αντικατέστησε το μπαστούνι (τον πρόβολο) που είχαν οι ταρτάνες, τα σεμπέκια και άλλα ιστιοφόρα της Δυτικής Μεσογείου, τα οποία έχουν πλέον εκλείψει.
 Η ελληνική τράτα είχε συνήθως από τρία έως έξι ζευγάρια κουπιά και σπάνια ιστιοδρομούσε. Η βοηθητική της αρματωσιά αποτελείτο από ένα μονολάτινο και ένα φλόκο. Τα δυο λατίνια που βλέπουμε εδώ ήταν πολύ σπάνια. Κατά το 18ο και στις αρχές του 19ου αι. οι τράτες αποτελούσαν τα ιδανικότερα πειρατικά και λαθρεμπορικά πλοία: λόγω του στενού τους σκαριού με την οξεία πρύμνη, μπορούσαν ξαφνικά να εμφανιστούν πίσω από ένα κρυμμένο ορμίσκο, να επιτεθούν σε ένα ιστιοφόρο υπό άπνοια και γρήγορα πάλι να ξανακρυφτούν.
 Οι πειρατές άφηναν την τράτα στην ακτή και διασκορπίζονταν με τη λεία τους στα βουνά, πριν ακόμη αρχίσει η οργανωμένη καταδίωξή τους. Μόνο μία τράτα, η οποία ναυπηγήθηκε το 1929, επιβίωσε μέχρι σήμερα ως ιδιωτικό σκάφος αναψυχής.
17. TRAWLER METAMORPHOSIS ("Transfiguration"), painted 1909, by Ar. Glykas, watercolour on paper, 46x65 cm (see Guide, p. 52).
This interesting ship portrait shows a now extinct traditional type of Greek vessel that was used as a net boat in near-shore fishing until World War II.
Its net was called trata, "trawl". The name of this hull form, also trata, means only "trawler"; its distinctive beak, called a ga-ga or spirouni, has no relation to the waterline ram of ancient warships. It was derived from the sperone, the projecting beak that took the place of the bowsprit on tartanes, chebecs and other now-vanished Western Mediterranean sailing vessels.
 The Greek trata commonly had 3 to 6 pairs of oars, and was rarely sailed. Its auxiliary rig consisted of one lateen sail and one jib; 2 lateens, as in this example, were very rare.
In the 18th and early 19th centuries, tratas were also ideal smugglers and pirate craft: their narrow, pointed-sterned hull could dart out from a hidden cove, attack a becalmed sailing ship, and quickly disappear again. 
The pirates would leave the trata on the beach and scatter with their loot into the mountains before effective pursuit could be organized. Only one trata, built in 1929, still survives, as a private pleasure boat.

Back Home Up Next

"ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΧΙΟΥ" ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΚΩΣ ΠΑΤΕΡΑ
ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΣΟΥΡΗ 20 82100 ΧΙΟΣ * ΤΗΛ: 0271 44139 , ΦΑΞ: 0271 44141
Created by Dimitrios and Markos Psoras
Web hosting and domain costs offered, free of charge, by Dimitrios M. Psoras