| 27. ΜΠΡΙΚΙ ΝΕΑ ΜΟΝΗ, 1861. Ανυπόγραφο (πιθανότατα έργο του Ιταλού πλοιογράφου Giorgio Luzzo) (βλ. Οδηγό, σελ. 49). Πρόκειται για μια από τις παλαιότερες θαλασσογραφίες της συλλογής του Ναυτικού Μουσείου Χίου. Το πλοίο πήρε το όνομά του από το μοναστήρι Νέας Μονής Χίου. Το πλοίο Νέα Μονή είναι ένα μεγάλο μπρίκι (για την ακρίβεια «snow») των αρχών του 19ου αι. με μεγάλες γάμπιες, που η κάθε μια αποτελείται από τρεις σειρές μούδων και σκουπαμάρες, κουρτελάτσες και κουρτελατσίνια: τέτοια ελαφριά πανιά χρησιμοποιούνταν με υποπνέοντα άνεμο. Το Νέα Μονή εικονίζεται να πλέει με αεράκι που φυσά από πίσω δεξιά και να περνά από τη Δογάνα της Βενετίας. Το πλοίο φιλοτεχνήθηκε από Ιταλό πλοιογράφο αλλά πιθανότατα ναυπηγήθηκε στην Ελλάδα για τον Έλληνα ιδιοκτήτη του. Η ράντα του, η μαΐστρα και η ράντα του πλωριού ιστού είναι σηκωμένες ή «σκανδαλισμένες» έτσι, ώστε να επιτρέπουν στον άνεμο να πέφτει στον τρίγκο και στους φλόκους. Το όνομα του πλοίου είναι γραμμένο στη σημαία που βρίσκεται στο λαιμό του μεγάλου καταρτιού, ενώ η σημαία του οίκου κυματίζει στον πλωριό ιστό. Αυτές οι σημαίες καθώς και η ελληνική σημαία στην τσούντα της ράντας κυματίζουν μπροστά, όπως θα συνέβαινε αν ο αέρας φυσούσε από πίσω. Πολλοί πλοιογράφοι ήταν πρώην ναυτικοί και έπρεπε να εκτιμούν σωστά κάθε λεπτομέρεια και αναλογία προκειμένου να ικανοποιήσουν τους πελάτες τους, οι οποίοι ήταν ειδικοί σε ναυτικά θέματα (πλοίαρχοι και πλοιοκτήτες). Οι άσπρες λουρίδες με τα μαύρα τετράγωνα στις μπάντες αποτελούν απομίμηση των πυροβόλων των πολεμικών πλοίων. Η απομίμηση αυτή δεν αποτελούσε απλά μόδα της εποχής, αλλά είχε και πρακτική χρησιμότητα, ιδιαίτερα κατά την εποχή που ο κίνδυνος των πειρατών ήταν μεγάλος: από μακριά η Νέα Μονή έμοιαζε με πολεμικό πλοίο με 22 κανόνια. Αυτός ο υψηλής ποιότητας πίνακας λαϊκής τέχνης περιλαμβάνει δύο απόψεις του ίδιου πλοίου, το οποίο εικονίζεται να παλεύει στα μανιασμένα κύματα με μουδαρισμένες γάμπιες. Στην πρύμνη του πλοίου της κύριας εικόνας υπάρχει μια παλιά βενετική γόνδολα με επιβάτες μέσα στην κλειστή καμπίνα. Μπροστά από τη Νέα Μονή, στο βάθος, είναι αγκυροβολημένος ένας μούλος, ο οποίος φέρει τη σημαία της Αυστρίας: η Βενετία ήταν τότε μέρος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας. |
27. SNOW NEA MONI
("New Monastery"), unsigned, painted 1861, probably by Italian ship portraitist Giorgio Luzzo (see Guide, p. 49). This is probably the earliest ship portrait in the Chios Nautical Museum's collection. Its subject is named after the monastery in the interior of Chios. Nea Moni is a large brig (more properly snow) of early 19th century type, with large topsails having 3 reef bands each, and studding sails on the main and fore lower masts, both topmasts and both topgallant masts: studding sails were then commonly used in light airs. Nea Moni is shown sailing before a quartering breeze past the Dogana in Venice; her "portrait" was painted by an Italian ship-portraitist; but most probably was built in Greece for a Greek owner. She carries studding sails on her starboard side, and her spanker, main course and fore spencer are all triced up, or "scandalized", to let the breeze fall on her fore course and headsails. Her name is on a pennant at the mainmast head, and her house flag flies at the foremast head. These and the Greek ensign at the spanker peak all correctly extend forward, as they would in a following wind. Many ship portraitists were former sailors, and they had to get details and proportions exactly right if they were to satisfy their nautically expert customers - ship captains and owners. The white stripe with black squares on the hull was a fashionable imitation of a warship's cannons, and had some practical use in the days when pirates were still active: at distance, Nea Moni could be mistaken for a 22-gun warship. This high-quality naïve painting includes two views of the same ship under triple-reefed topsails, buffeted in a violent imaginary storm. Astern of the ship in Venice, the main picture shows an old Venetian gondola with its passengers in an enclosed "cabin"; ahead of Nea Moni in the background is an anchored square-topsail schooner bearing the Austrian ensign: Venice then belonged to the Austrian Empire. |